Kiến thức / Yến sào

Yến sào

Yến sào mang lại gì cho sức khỏe?

Yến sào là món bồi bổ quen thuộc của người Việt, hay được chọn làm quà biếu người lớn tuổi, người mới ốm dậy. Bài này tóm tắt yến có gì về dinh dưỡng, những gì nghiên cứu đã ghi nhận, và cách dùng cho hợp lý.

Yến sào là gì

Tổ yến được chim yến (chủ yếu là loài yến hàng) làm từ nước bọt tiết ra trong mùa sinh sản. Khi khô lại, nước bọt thành những sợi đan vào nhau tạo thành tổ. Tổ được nhặt sạch lông, tạp chất rồi chưng lên để ăn. Ở châu Á, yến được dùng như một món ăn bồi bổ từ hàng trăm năm nay.

Trong yến có gì

• Đạm là thành phần chính. Theo các phân tích đã công bố, yến khô chứa khoảng 50 đến 60% là protein, kèm nhiều loại axit amin, trong đó có các axit amin thiết yếu cơ thể không tự tạo được.
• Axit sialic. Đây là thành phần đặc trưng của yến, chiếm khoảng 9 đến 10% khối lượng khô. Axit sialic cũng có trong sữa mẹ và là một chất đang được nghiên cứu nhiều.
• Carbohydrate và khoáng chất. Phần còn lại gồm các chuỗi đường gắn với đạm (glycoprotein) và một lượng nhỏ khoáng chất như canxi, natri, magie, kali, sắt.
• Ít béo, dễ ăn. Yến gần như không có chất béo. Yến chưng mềm, dễ nuốt, nên hợp với người ăn uống kém hoặc khó nhai.

Những lợi ích thường được nhắc tới

• Bổ sung dinh dưỡng, giúp bồi bổ cơ thể. Nhờ giàu đạm và dễ tiêu hóa, yến là món ăn thêm phù hợp cho người cần bồi bổ như người lớn tuổi, người mới ốm dậy hoặc người làm việc nhiều, mệt mỏi.
• Hỗ trợ ăn ngon miệng hơn. Một chén yến chưng nhẹ, ngọt thanh, dễ dùng vào những lúc không muốn ăn bữa chính.
• Được quan tâm cho làn da. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận chiết xuất yến có hoạt tính chống oxy hóa và thúc đẩy tế bào phát triển, nên yến hay được nhắc tới trong các chủ đề làm đẹp.
• Đề kháng và trí não. Có các nghiên cứu trên tế bào và động vật về tác động của yến tới hệ miễn dịch và về axit sialic với sự phát triển trí não. Tuy vậy, bằng chứng trên người còn hạn chế.

Nói ngắn gọn: yến là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, ăn đều đặn trong một chế độ ăn cân bằng thì tốt. Đừng xem yến là phương thuốc chữa một bệnh cụ thể nào.

Ai nên lưu ý

• Người có cơ địa dị ứng. Đã có ghi nhận hiếm gặp về dị ứng với yến. Lần đầu dùng nên ăn ít để thử.
• Trẻ nhỏ. Trẻ dưới 1 tuổi chưa nên dùng. Trẻ lớn hơn nên bắt đầu với lượng nhỏ.
• Phụ nữ mang thai, người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc. Nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thường xuyên.

Lượng dùng tham khảo

• Người lớn thường dùng khoảng 3 đến 5 g yến khô mỗi lần, khoảng 2 đến 3 lần mỗi tuần. Trẻ em dùng khoảng một nửa lượng đó.
• Nhiều người dùng vào buổi sáng lúc bụng đói hoặc buổi tối trước khi ngủ khoảng 1 giờ.
• Nên chưng cách thủy nhỏ lửa để giữ sợi yến. Xem cách làm trong bài Cách chưng yến sào đường phèn tại nhà.

Chọn yến thế nào

• Yến thật có mùi tanh nhẹ đặc trưng, sợi dai, ngâm nở mềm mà không bở hay tan ngay.
• Chọn nơi bán rõ nguồn gốc, có thông tin doanh nghiệp và chính sách đổi trả.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, tổng hợp từ các tài liệu dinh dưỡng và nghiên cứu đã công bố. Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Người đang mang thai, có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.